راهنمای منحرف هنر (تئوری هنر)
۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان
هنر همواره از مسیرهای مستقیم و آشنا عبور نمیکند. بسیاری از مهمترین تجربههای هنری تاریخ، از مواجهه با پرسشهایی شکل گرفتهاند که در نگاه نخست نامتعارف، پیچیده، یا حتی ناخوشایند به نظر میرسند. هنرمند در بسیاری از مواقع نه به دنبال ارائه پاسخ، بلکه در پی گشودن شکافهایی در ادراک، اخلاق، زیباییشناسی و تجربه انسانی است؛ شکافهایی که ما را وادار میکنند دوباره درباره خود، جهان و جایگاهمان در آن بیندیشیم.
دورهی «راهنمای منحرف هنر» تلاشی است برای دنبال کردن مسیرهای پنهان، حاشیهای و گاه طغیانگر در تاریخ هنر؛ مسیری که از تحلیل آثار هنری، فیلم، ادبیات و اندیشه آغاز میشود و به پرسشهای بنیادی دربارهی انسان، میل، رنج، مرگ، هویت، روایت و معنا میرسد.
این دوره بر اساس بررسی تلاشهای پراکنده در شاخههای مختلف هنری شکل گرفته است؛ تلاشهایی که هر یک به شکلی متفاوت، مرزهای پذیرفتهشدهی زیباییشناسی و ادراک را جابهجا کردهاند. هدف دوره، ارائهی تاریخ هنر به شکل خطی و کلاسیک نیست، بلکه ایجاد بستری برای مواجههای عمیقتر با اثر هنری است؛ چه از جایگاه خالق اثر و چه از منظر مخاطبی جدی که تلاش میکند لایههای پنهان یک اثر را کشف کند.
در این مسیر، هنر به عنوان عرصهای برای تجربهی امر ناشناخته، مواجهه با ناخودآگاه، تحلیل اسطورهها، بررسی ساختارهای روایی و کشف روابط میان تصویر، فلسفه و روان انسان بررسی خواهد شد.
اهداف دوره
ایجاد توانایی تحلیل مفاهیم پنهان در آثار هنری
بررسی رابطه میان هنر، فلسفه، روانکاوی و فرهنگ
شناخت شیوههای شکلگیری معنا در تصویر، روایت و فرم
آشنایی با هنرمندانی که مرزهای زیباییشناسی متعارف را به چالش کشیدهاند
تقویت نگاه انتقادی و تحلیلی نسبت به اثر هنری
ایجاد ارتباط میان مبانی تجسمی و اندیشه فلسفی
سرفصل جلسات دوره
جلسه اول
ریشههای دغدغههای بشر و بازتاب آن در آثار هنرمندان بزرگ
در این جلسه به بررسی پرسشهای بنیادی انسان در طول تاریخ پرداخته میشود:
مرگ و زندگی
میل و فقدان
تنهایی
رنج
هویت
ترس و اضطراب وجودی
بررسی چگونگی بازتاب این دغدغهها در آثار هنرمندان بزرگ و اینکه چگونه هنر تبدیل به زبان بیان تجربههای عمیق انسانی شده است.
جلسه دوم
درباره مضامین: از موضوع تا معنا
بررسی تفاوت میان «موضوع» و «مضمون» در اثر هنری.
موضوع آن چیزی است که دیده میشود، اما مضمون چیزی است که در لایههای زیرین اثر پنهان است.
مباحث:
خوانش چندلایه اثر هنری
نقش تجربه شخصی هنرمند
رابطه فرم و معنا
چگونه یک تصویر ساده به یک مفهوم فلسفی تبدیل میشود؟
جلسه سوم
متافور (استعاره): زبان پنهان هنر
استعاره به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای تولید معنا در هنر بررسی خواهد شد.
مباحث:
تفاوت نماد و استعاره
استعاره در نقاشی، سینما و ادبیات
تصویر به عنوان زبان غیرکلامی
خوانش استعارههای بصری در آثار هنرمندان
جلسه چهارم
سهگانه و معنا: قدرت عدد سه در ساختار روایت
بررسی مفهوم سهگانه در هنر، اسطوره و فلسفه.
مباحث:
درباره تثلیث و ساختار سهگانه در فرهنگ
نقش عدد سه در شکلگیری معنا
مطالعه نمونهها:
سهگانه برگمان
سهگانه داستایفسکی
سهگانه آنتونیونی
سهگانه کیشلوفسکی
سهگانه ویشنو
همچنین:
مفهوم آواتار و بازتاب آن در ساختارهای اسطورهای و روایی
جلسه پنجم
شوجی تراياما و ژوست ژاکن: مرزهای میل، بدن و تصویر
آشنایی با دو هنرمند و فیلمساز متفاوت که در آثار خود مرز میان واقعیت، خیال، میل و بدن را بررسی کردهاند.
مطالعه:
شوجی تراياما و جهان شاعرانه، سوررئال و ضدواقعگرای او
ژوست ژاکن و بررسی رابطه تصویر، اروتیسم و فرهنگ عامه
جلسه ششم
از «امپراتور سس کچاپ» تا «عاشق لیدی چترلی»
بررسی مسیرهای متفاوت بیان میل و بدن در هنر.
مباحث:
بدن به عنوان میدان فرهنگی
رابطه ممنوعیت و میل
اروتیسم در هنر
نقش ادبیات و سینما در بازتعریف مفهوم عشق و تمنا
جلسه هفتم
والرین بورژیک: نابغه پورنوگرافی و رنسانس اروتیک
آشنایی با هنرمند و فیلمساز فرانسوی والرین بورژیک.
بررسی:
مرز میان هنر و پورنوگرافی
اروتیسم به عنوان زبان زیباییشناسی
فیلمشناسی و مستند مرتبط با هنرمند
تحلیل آثار منتخب
جلسه هشتم
خوانش هانس یورگن دوپ: بوسهها و در ستایش پشت
بررسی دو کتاب از هانس یورگن دوپ:
بوسهها
در ستایش پشت
مباحث:
تاریخ فرهنگی بدن
معناهای پنهان ژستهای جسمانی
رابطه میان بدن، اخلاق و هنر
چگونه عناصر حذفشده و سرکوبشده در فرهنگ به موضوع هنر تبدیل میشوند؟
جلسه نهم
نقطه گریز: تلاقی مبانی تجسمی و فلسفه
بررسی مفهوم پرسپکتیو نه تنها به عنوان تکنیک تصویری، بلکه به عنوان شیوهای برای دیدن جهان.
مباحث:
پرسپکتیو و تغییر نگاه انسان
رابطه دیدن و شناختن
نقطه گریز به عنوان مفهوم فلسفی
بررسی فیلم کوتاه:
Point de fuite (Vanishing Point)، 1987
اثری مینیمالیستی و تجربی درباره نگاه، فاصله و ادراک.
جلسه دهم
احتمالات روایت و خیال
بررسی امکانهای مختلف روایت در هنر.
مباحث:
روایت خطی و غیرخطی
نقش خیال در ساخت معنا
واقعیت و تخیل در تصویر
روایت به عنوان ساختار ذهنی
جلسه یازدهم
درباره خط: خط و کیارستمی
بررسی مفهوم خط در هنر تجسمی و سینما.
مباحث:
خط به عنوان مرز، مسیر و حرکت
رابطه طراحی و تفکر
مینیمالیسم در نگاه عباس کیارستمی
خط به عنوان امکان روایت
جلسه دوازدهم
فلسفه درد: نگاهی به وانیتاس
بررسی مفهوم مرگ، زوال و ناپایداری در هنر.
مباحث:
وانیتاس در تاریخ نقاشی
زیباییشناسی مرگ
رنج به عنوان موضوع آفرینش هنری
مواجهه هنرمند با فناپذیری
جلسه سیزدهم
ژیژک و راهنماهای منحرف
جمعبندی دوره با بررسی نگاه اسلاوی ژیژک به فرهنگ، ایدئولوژی و سینما.
مطالعه:
راهنمای منحرف ایدئولوژی
راهنمای منحرف سینما
مباحث:
چگونه ایدئولوژی در تصاویر پنهان میشود؟
چرا هنر همیشه چیزی بیش از آن چیزی است که نشان میدهد؟
لذت، میل و ناخودآگاه در مواجهه با اثر هنری
روش آموزشی
تحلیل تصویری آثار هنری
نمایش و بررسی بخشهایی از فیلمها
مطالعه متون نظری منتخب
گفتوگوی گروهی
تحلیل تطبیقی میان نقاشی، سینما، ادبیات و فلسفه
مخاطبان دوره
این دوره مناسب است برای:
هنرمندان تجسمی
نقاشان و طراحان
فیلمسازان
دانشجویان هنر
علاقهمندان به فلسفه هنر
افرادی که به دنبال گسترش نگاه تحلیلی خود نسبت به آثار هنری هستند
نتیجه نهایی دوره
شرکتکنندگان در پایان دوره قادر خواهند بود اثر هنری را نه صرفاً به عنوان یک تصویر یا محصول زیباییشناختی، بلکه به عنوان یک میدان پیچیده از معنا، تاریخ، روان، فلسفه و تجربه انسانی تحلیل کنند؛ و با نگاهی عمیقتر به فرآیند خلق و مواجهه با هنر بازگردند.
افزودن به سبد خرید
- نظرات
هنوز نظری ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر میدهید
ثبت نظر